1394/4/24 چهارشنبه مفاد توافق ايران و ۱+۵ در بخش هوانوردي

براساس بخشي از توافق برنامه جامع اقدام مشترك ايران و كشورهاي ۱+۵ براي اولين بار پس از سه دهه تحريم غيرعادلانه، ممنوعيت خريد هواپيماي مسافربري مرتفع و امكان بازسازي ناوگان هوايي كشور و ارتقاي ايمني پروازها فراهم خواهد شد.
 
روز گذشته برابر ۱۴ جولاي ۲۰۱۵ شاهد فرجام طولاني‌ترين ماراتن ديپلماسي قرن ۲۱ بوديم و بر سر برنامه جامع اقدام مشترك ايران و كشورهاي ۱+۵ توافق شد.يكي از بخش‌هايي كه طي ۳۶ سال گذشته از انقلاب اسلامي ايران مورد تحريم‌هاي ظالمانه قرار گرفت، صنعت هوانوردي كشور بود كه به طور مستقيم با جامعه بين‌الملل در ارتباط است.
سر باز زدن از ارائه اسناد و مدارك هوانوردي مرتبط با نوع هواپيماها به ايران، ممانعت از سوخت رساني به هواپيماهاي ايراني در برخي فرودگاه‌هاي دنيا، عدم فروش مستقيم هواپيما و قطعات آن به كشور، جلوگيري از ارائه خدمات به هواپيماهاي ايراني و تامين تجهيزات كمك ناوبري فرودگاه‌هاي ايران بخشي از تحريم‌هاي وضع شده عليه صنعت هوانوردي ايران در سال‌هاي متمادي پس از تحريم بود.
تحريم‌هايي كه گرچه منجر به كاهش خدمات تجاري و بازرگاني، افزايش عمر ناوگان هوايي كشور و عدم رقابت ايران با كشورهاي منطقه در اين بخش شد، اما نتوانست صنعت هوانوردي كشور را زمين گير كند.
وضعيت تحريم‌هاي وضع شده عليه صنعت هوانوردي به قدري بود كه به گفته يكي از مسئولان سازمان هواپيمايي كشوري در گذشته، حتي برخي فرودگاه‌هاي دنيا از باد كردن لاستيك هواپيماهاي ايراني خودداري مي‌كردند كه اين موضوع مي‌تواند عمق تحريم‌هاي ظالمانه عليه بخش هوانوردي ايران را نشان دهد.
تامين و خريد هواپيما توسط ايرلاين‌ها يكي از جدي‌ترين چالش‌هاي صنعت هوانوردي در دوران تحريم بود كه عمر ناوگان هوايي ايران را به حدود ۲۲ سال افزايش داد كه بر اساس توافق برجام طلسم ۳۶ ساله ممنوعيت خريد هواپيما شكسته شد.البته در اين مدت شركت‌هاي هواپيماساز دنيا به صورت ضمني آمادگي خود را براي تعامل و مراودات با ايران نشان مي‌دادند اما با توجه به اينكه از طرف جامعه بين‌الملل با تهديد مواجه مي‌شدند امكان همكاري با ايران را نداشتند. در مجموع به رغم تمام اين مشكلات صنعت هوانوردي جمهوري اسلامي ايران توانست بخش عمده‌اي از نيازهاي خود را از بازارهاي بين‌المللي به طور غير مستقيم تامين كند.
ضمن اينكه آسمان امن و موقعيت ژئوپلتيك ايران فضاي را مناسبي را براي عبوري ايرلاين‌هاي خارجي فراهم كرده بود به طوريكه حتي در مقاطعي به رغم تحريم‌هاي بين المللي اما هواپيماهاي اروپايي و آمريكايي از آسمان ايران عبور مي‌كردند و اين مجوز به آنها داده مي‌شد.

لغو ممنوعيت خريد هواپيماهاي مسافري بعد از سه دهه
اما از روز گذشته كه شاهد فرجام برنامه جامع اقدام مشترك ايران و كشورهاي ۱+۵ بوديم بر اساس توافق حاصل شده تحريم‌هاي بخش هوانوردي كشور بعد از سه دهه برداشته خواهد شد و مي‌تواند آغازي براي فصل جديدي از مرودات بين المللي ايران و جهان در صنعت هوانوردي باشد.
بر اساس اهم موارد مندرج در برنامه جامع اقدام مشترك بين ايران و كشورهاي ۱+۵ كه در سايت وزارت امور خارجه ايران منتشر شده است است، مولفه‌هايي كه در پي خواهند آمد خلاصه‌اي از برنامه جامع اقدام مشترك بين ايران و ۱+۵ است كه در تاريخ ۲۳تير ۱۳۹۴ بين جمهوري اسلامي ايران و كشورهاي ۱+۵ مورد توافق واقع شد.
در نتيجه اين توافق برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) ايران و ۶ كشور بزرگ دنيا، تحريم هاي اقتصادي و مالي در حوزه هاي بانكي، مالي، نفتي، گازي، پتروشيمي، تجاري، بيمه، حمل و نقل وضع شده توسط اتحاديه اروپايي و آمريكا كه به بهانه برنامه هسته اي ايران بود، در ابتداي اجراي توافق به طور يك جا لغو مي‌شوند.
بر اساس توافق برجام، براي اولين بار پس از سه دهه تحريم غيرعادلانه، ممنوعيت خريد هواپيماي مسافربري مرتفع و امكان بازسازي ناوگان هوايي كشور و ارتقاي ايمني پروازها فراهم خواهد شد.
بر اساس يكي از اين بندها كه مرتبط با صنعت هوانوردي است، تحريم‌ها و تدابير محدود كننده در خصوص دسترسي به فرودگاه‌هاي اتحاديه اروپايي براي هواپيماهاي باري ايراني لغو مي شود.
همچنين «ايالات متحده، اجازه فروش هواپيماهاي مسافري و قطعات و خدمات مربوطه به ايران؛ مجوز اينكه اشخاص غيرآمريكايي كه در مالكيت يا كنترل اشخاص آمريكايي هستند، به نحو منطبق با اين برجام با ايران مشاركت كنند و مجوز واردات فرش و مواد غذايي از مبدا ايران به آمريكا را صادر خواهد كرد. »

چراغ سبز هواپيماسازان غربي
براساس گزارش پايگاه خبري وزارت راه و شهرسازي، مروادات بين المللي ايران در بخش هوانوردي فقط يك طرفه به سود ايران بخواهد بود به طوري كه خبرگزاري رويترز اخيرا در گزارش خود اعلام كرد «شركت‌هاي هواپيماسازي غربي به دنبال معاملات ميليارد دلاري با ايران در صورت توافق در برنامه هسته‌اي هستند تا يكي از نويد بخش‌ترين بازارهاي هواپيمايي دنيا از قرنطينه خارج شود. »
در بخشي از اين گزارش آمده بود: «بدينوسيله شركت‌هاي ايرباس، بويينگ و ديگر سازندگان هواپيما مي‌توانند حدود ۲۰ ميليارد دلار سود كنند و براي ايران نيز به معناي رهايي از هواپيماهاي قديمي است. »
اين عبارات نشان مي‌دهد افزايش مبادلات بازرگاني و تجاري با ايران تنها به نفع جمهوري اسلامي ايران نيست بلكه منفعت طرف‌هاي خارجي را نيز به دنبال دارد؛ در همين زمينه وزير راه و شهرسازي در سفر اخير خود به فرانسه در آكادمي ديپلماتيك بين المللي اين كشور با اعلام ظرفيت سرمايه‌گذاري ۸۰ ميليارد دلاري در حوزه حمل ونقل ايران به فرانسوي‌ها هشدار داد چنانچه موضع خود را در قبال ايران تغيير ندهند با خطر از دست دادن اين فرصت روبرو خواهند بود.

ورود حساب شده ايران در بازارهاي بين‌المللي
وزير راه و شهرسازي چندي پيش نيز در مراسم سالگرد تاسيس شركت فرودگاههاي كشور يادآور شد: «تحريم ها به ما آموخت كه چگونه بايد با جامعه بين‌المللي مذاكره و معامله كرد، بنابراين ايران پاي هر معامله‌اي نمي‌نشيند. »

روند اجراي توافق
بر اساس توافق برنامه جامع اقدام مشترك، بر اساس تفاهم صورت گرفته ابتدا شوراي امنيت اقدام به صدور قطعنامه جديد براي تاييد برجام و لغو قطعنامه هاي قبلي مي كند.

- سپس اتحاديه اروپايي و آمريكا تصميمات توافق شده براي لغو تحريم هاي مالي و اقتصادي مرتبط با هسته اي را اتخاذ خواهند كرد.

- متعاقبا ايران اقدامات لازم را براي اجراي تعهدات خود وفق برجام آغاز مي‌كند.

- اتحاديه اروپايي و آمريكا نيز تمهيدات لازم براي اجرايي كردن تعهداتشان و تدوين دستورالعمل ها و آيين نامه هاي اجرايي لازم و توجيه مراجع ذيربط دولتي و موسسات و بنگاه هاي اقتصادي اتخاذ خواهند كرد.

- اين اقدامات متناظر به نحوي انجام خواهد شد كه در "روز اجراي توافق" همزمان با تاييد اقدامات ايران توسط آژانس بين المللي انرژي اتمي، اجراي كليه تحريم هاي مقرر شده متوقف خواهد شد.

منبع: خبر آنلاين
آرشیو اخبار
نسخه قابل چاپ